PersonenregisterAepin, Johannes (1499–1553) 208, 216, 722Aëtius v. Antiochia († 367) 190Agricola, Johann (1494–1566) 152, 157, 162, 197, 260Alber, Erasmus (um 1500 – 1553) 12, 147, 149–155, 156, 157, 173, 178, 188, 197, 241Alber, Matthäus (1495–1570) 691Albinus, Petrus (Peter von Weiße) (1543– 1598) 427Albrecht, Erzbischof u. Kurfürst von Mainz, (1490–1545, reg. 1514–1545) 156Albrecht I. von Brandenburg-Ansbach, Herzog in Preußen (1490–1568, reg. 1525–1568) 4f, 12–14, 16, 23–26, 57, 58, 59, 62, 70, 113, 115–117, 120f, 123, 125f, 133f, 137, 151, 155, 190, 196, 207f, 212, 237f, 241, 247, 426f, 432, 434–437, 439, 446–448, 460, 466, 469f, 474, 515–517, 519–522, 527, 533, 655–658, 659, 661, 664, 667, 670, 682f, 694, 699–702, 708, 709, 711–713, 715f, 719, 720, 725, 728, 776, 789f, 795, 798f, 801, 803, 818, 821, 823f, 829, 835f, 839, 869, 871, 903, 908, 937, 942, 965–967Albrecht III. Achilles, Kurfürst von Brandenburg (1414–1486, ab 1440 Mgf. Ansbach, 1464 Kulmbach, 1470 Mgf. u. Kf. Brandenburg) 62Albrecht Friedrich, Herzog in Preußen (1553–1618, reg. 1568) 474Alesius, Alexander (1500–1565) 71, 72, 939Alexander, Bischof von Alexandria (reg. 312/313–328) 527Ambrosius von Mailand (333/4–397) 596, 756, 876, 919, 934Amsdorf, Nikolaus von (1483–1565) 71, 100, 101, 209, 241, 252, 474, 517, 658Anastasius (Presbyter in Konstantinopel, 1. H. 5. Jhdt.) 184Andreae, Jakob (1528–1590) 659, 691, 692Anna von Mecklenburg, geb. Markgräfin von Brandenburg (1507–1567) 937Anna Maria von Braunschweig-Calenberg-Göttingen, Herzogin in Preußen (1532–1568) 55, 62, 427, 474, 716Anna Sophie von Mecklenburg, geb. v. Preußen (1527–1591) 57, 474Aquila, Caspar (1488–1560) 426fAristoteles (384–322 v. Chr.) 192, 255, 257, 277, 320, 326, 578, 936Arius (um 280 – 336) 79, 167, 169, 178, 506, 521, 527, 564, 594, 701, 713, 736Arnold, Gottfried (1666–1714) 30Athanasius (299–373) 543, 593f, 631, 633, 736Augezdecki, Alexander (Drucker) (1495– 1577) 29August, Kurfürst von Sachsen (1526– 1586, reg. 1553–1586) 240Augustin (Aurelius Augustinus), Bischof von Hippo, Kirchenvater (354–430) 174, 339, 381, 383, 385, 406, 544, 569, 580, 585, 599, 617, 625, 703, 764–766, 767, 792, 806, 817f, 847, 877, 890, 900, 914f, 919, 921, 933, 947Aurifaber (Goldschmidt), Andreas (1514–1559) 5, 7, 58, 119, 123, 436, 466, 469f, 489, 516f, 702, 720, 724, 791f, 803, 818, 823, 841Aurifaber (Goldschmidt) Vratislaviensis, Johannes (1517–1568) 58, 469, 823f, 842, 958Aurogallus (Goldhahn), Matthäus (um 1490 – 1543) 599Basilius der Große, Bischof von Caesarea, Kirchenlehrer (329/30–379) 529, 703, 766Baumgartner, Hieronymus (1498–1565) 207, 251Benedicti, Laurentius (Drucker) 73Berg (Montanus), Johann vom (Drucker) († 1563) 72f, 213, 231, 373, 838, 939Bernhard von Chartres († nach 1124) 598Bernhard von Clairvaux (um 1090 – 1153) 448, 452, 498, 564, 727, 808, 889, 919Besler, Michael (1512–1577) 937, 939, 949Besold, Hieronymus (1522–1562) 70, 133, 251, 434, 939Beurlin, Jakob (1520–1561) 691, 823Bidenbach (Bidembach), Balthasar (1533–1578) 691Biesenroth, Hans von (um 1527 Burggraf in Königsberg) 433Bodenstein siehe KarlstadtBojanowski, Stanislaus (poln. Sekretär) (1507–1555) 971Bonacker, Maria 871Bora, Katharina von (1499–1552) 251Borcke, Antonius von (1501–1575) 789Brahe, Tycho (1546–1601) 73Brandt, Ahasverus von (um 1508 – um 1560) 718Brant, Sebastian (1457/58–1521) 800Braubach, Peter (Drucker) (um 1500 – 1567) 233, 237, 243, 691Brenz, Johannes (1499–1570) 14, 25f, 203, 523, 578, 653, 656–660, 663–665, 669f, 674, 676f, 680–682, 683, 686f, 691, 803, 823f, 829, 830, 873, 943, 965Brettschneider (Placotomus), Johann (1514–1577) 69, 207, 439, 670, 709, 716Briesmann, Johannes (1488–1549) 23, 26Bruccamp, Heinrich (ngw. 1556) 61Buchholzer, Georg (um 1503 – 1566) 440Bugenhagen, Johannes (1484–1558) 71, 212f, 224, 446, 517, 519, 521, 599, 701, 703f, 711, 722, 732, 761, 776–778, 873Burchard, Franz (ngw. 1551) 718C siehe auch KCajetan siehe Thomas de VioCalvin, Johannes (1509–1564) 936Camerarius, Joachim (1500–1574) 939Carion (Nägelin), Johannes (1499–1537) 196Carlowitz, Christoph von, kursächsischer Rat (1507–1578) 162Chemnitz, Martin (1522–1586) 11, 14, 519, 535, 966Christoph, Herzog von Württemberg (1515– 1568, reg. 1550–1568) 655, 659, 662, 691, 823, 871Chrysippos von Soloi (281/276–208/204 v. Chr.) 175Chytraeus, David (1530–1600) 207Cicero, Marcus Tullius (106–43 v. Chr.) 255Clemens von Alexandrien (um 150 – um 215) 764, 767Collizius (Kollitz), Johannes (Drucker) († 1599) 15Cordes (Cordus), Anna (1518–1570) 519Corvinus, Antonius (1501–1553) 61, 826, 830, 943Crammius, Johannes († 1553) 61Cranach, Lucas d. Ä. (1472–1553) 196Cranmer, Thomas, Erzbischof von Canterbury (1489–1556, reg. 1532–1556) 55Creytz(en) s. KreytzenCruciger, Caspar d. Ä. (1504–1548) 240, 599Crusius (Krause), Andreas († 1575) 61Culmann, Leonhard (1497/98–1562) 857Daubmann, Johann (Drucker) († 1573) 5, 58, 70, 74, 381, 447, 664, 826f, 831, 870, 872, 943, 963, 967, 968Dietrich, Veit (1506–1549) 57, 73, 167, 203, 251, 599, 873Diogenes von Sinope (um 413 – um 323 v. Chr.) 949Doetschel, Johann 720Dorothea, Herzogin in Preußen, geb. Prinzessin von Dänemark und Norwegen (1504–1547) 57, 474, 716Dürer, Albrecht (1471–1528) 73Dürr, Rupert (württemb. Rat) 823Eber, Paul (1511–1569) 446Eck, Johann (1486–1543) 507Eckhart v. Hochheim (gen. Meister Eckhart) (um 1260 – vor Mai 1328) 564Edward VI., König von England (1537– 1553, reg. 1547–1553) 55Eichhorn siehe auch SciurusEichhorn, Johann d. Ä. († 19. Dez. 1549) 469, 824, 841fEichhorn, Johann d. Ä. (Drucker) (1524–1583) 469Elisabeth von Dänemark, Kurfürstin von Brandenburg (1485–1555) 61Elisabeth, Herzogin von Braunschweig-Lüneburg, Gräfin von Henneberg (1510–1558) 6, 55, 59, 61, 62, 426f, 474Engelmann, Johannes († 1562/69) 692Epikur (um 341 – um 270 v. Chr.) 257, 477, 587, 862Epiphanius von Salamis (um 315 – 403/4) 634Episcopius, Nikolaus d. Ä. (Drucker) (1501–1564) 182, 335Epple, gen. Mailänder, Johannes Ottmar (um 1510 – 1573) 693Erasmus von Rotterdam (1466/69–1536) 445, 475Erich I. d. Ä., Herzog von Braunschweig-Lüneburg, Fürst von Calenberg-Göttingen (1470–1540, reg. um 1495–1540) 61, 426Erich II. d. J. Herzog von Braunschweig-Lüneburg, Fürst von Calenberg-Göttingen (1528–1584, reg. 1540–1584) 6, 61, 426, 519, 719Eudoxios von Antiochia, Bischof von Germanicia, von Antiochia, von Konstantinopel (um 300 – 370) 527Eutyches (um 378 – nach 454) 141, 242, 413, 589Fabricius, Georg (1516–1571) 207Fabricius, Johannes 939Faust(us), Elisabeth, verehl. Flacius († 1564) 239Faustus, Michael (1483–1561) 239Fesel, Johannes (ngw. 1530) 519Fischer, Agnes († um 1563) 240Fischer, Ulrich († nach 1564) 70uͤlacius, Matthias (1520–1575) 6, 13f, 70, 71, 149f, 209, 233, 235, 237–239, 241–245, 247, 254, 260, 407, 411, 420, 520, 653, 656–661, 663, 665, 670, 682, 699, 700f, 787, 789–791, 803, 808, 811, 835–839, 842, 847, 853, 863, 869Forster, Johann (1496–1556) 71, 212f, 225, 446Frecht, Martin (1494–1556) 691Friedrich III. (1415–1493, römisch-deutscher König ab 1440, Kaiser ab 1452) 4Friedrich III., der Weise, Kurfürst von Sachsen (1463–1525, reg. 1486–1525) 208Friedrich V., d. Ä., Markgraf von Brandenburg-Ansbach-Kulmbach (1460–1536, reg. 1486/1495–1515) 117Froben, Hieronymus d. Ä. (Drucker) (wohl 1501–1563) 182, 335Frölich, Georg (um 1500 – um 1554) 433Fröschel, Sebastian (1497–1570) 101Funck, Johann (1518–1566) 7, 11, 14, 53, 55–60, 64, 69f, 118, 196, 434, 437, 447, 469f, 489, 697, 699–704, 707, 711f, 720, 722f, 776, 787, 789–792, 795, 803f, 806–815, 817, 824, 835, 837, 841, 843, 844, 847, 853, 857, 937, 942, 965fFürstenauer, Hans (Schachtelmacher, ngw. 1551) 69fGalen(os) von Pergamon (128/131–199/216) 714Gallus, Nikolaus (1516–1570) 13f, 71, 149f, 209, 235, 237, 240–242, 411, 653, 656–661, 663, 665, 682, 699, 700, 790, 808, 835, 869Gemmingen, Dietrich v. († 1526) 692Gennadius von Marseille (2. Hälfte 5. Jh.) 914Georg III. Schenk von Limpurg, Fürstbischof von Bamberg († 1522) 72Gnadenseel, N. N., verehl. Vogel († vor 1589) 871Gnaphaeus, Wilhelm (1493–1568) 711, 713, 719Goltz, Margarethe, verehl. Funck († um 1560) 56Gramann siehe PolianderGräter, Kaspar (um 1501 – 1557) 692Gräter, Margarethe, verehl. Brenz († 1548) 658Gräter, Michael (1492–1562) 658Grelle, Johann (ngw. 1566) 61Gryphius, Sebastian (Drucker) (1492–1556) 228Günther XL., genannt der Reiche od. der mit dem fetten Maule, Graf von Schwarzburg (1499–1552) 519Hahn, Anna (1483 – nach 1533) 240Hahn, Petrus († 1525) 240Hegemon, Petrus (1512–1560) 23, 33, 115f, 134, 515–518, 520f, 531, 535, 702, 712, 718, 719, 721f, 798, 824, 946Heinrich II., d. J., Herzog von Braunschweig-Lüneburg, Fürst von Braunschweig-Wolfenbüttel (1489–1568, reg. 1514–1568) 61Heinrich d. Fromme, Herzog von Sachsen (1473–1541, reg. 1539–1541) 197Helding (Sidonius), Michael, Bischof von Merseburg (1506–1561, reg. 1550– 1561) 260, 863Heling (Hollinger), Moritz (1522–1595) 939Heller, Joachim (um 1518/1520 – um 1590) 70, 447Hermann IV., Ldgf. v. Hessen, Erzbischof und Kurfürst von Köln (1449/50–1508, reg. 1480–1508) 117Herostratos († um 356 v. Chr.) 191Heshusius (Heshusen), Tilemann (1527– 1588) 520Heß, Anna, verehl. Staphylus (um 1531– 1564) 722Heß, Johann (1490–1547) 712, 722Heußler, Christoph (Drucker) († 1578) 604Hieronymus (Sophronius Eusebius Hieronymus, Kirchenvater) (um 347 – 419/420) 524, 597f, 610, 875, 926, 932, 959Hilarius von Poitiers (um 315 – 367) 575, 581, 632, 925, 932Hiltner, Johann(es), Ratskonsulent in Regensburg (1485–1567) 240Hobsinger siehe OpsingerHöfler, Wolfgang († 1564) 519Hofmeister, Johann (ngw. 1556) 61Hoker (Hoiker, Hoeker), Walther (ngw. 1556) 61Homer (um 800 v. Chr.) 255Hoppe, Johannes (um 1512 – 1565) 445, 720, 787, 842Horst, Matthias († 1566) 7, 58fHosander, Andreas 24Hosander, Anna 24Hosius, Stanislaus (1504–1579) 445Ignatius von Antiochien († 2. Jhdt. n. Chr.) 454Ilbeck, Magdalena, verehl. Flacius († 1579) 239Irenaeus von Lyon (um 135 – um 200) 544, 554, 569, 576, 608, 636, 650, 761f, 764, 766, 792, 817Isabella von Österreich, Königin von Dänemark, Schweden und Norwegen (1501–1526) 25Isenmann, Johann (1495–1574) 658, 692Isenmann, Katharina, verehl. Brenz (um 1532 – 1587) 658Isinder, Melchior (um 1520 – 1588) 11, 33, 535, 702, 712, 719, 721fJacob, Cyriacus (Verleger) († 1551) 57, 714Jagenteufel, Nikolaus (1526–1583) 437, 841Joachim I. Nestor, Markgraf und Kurfürst von Brandenburg (1484–1535, reg. 1499–1535) 61, 196, 937Joachim II. Hektor, Markgraf und Kurfürst von Brandenburg (1505–1571, reg. 1535–1571) 150, 197Johann der Beständige, Kurfürst von Sachsen (1468–1532, reg. 1525–1532) 447Johann, Markgraf von Brandenburg-Küstrin (1513–1571, reg. 1535–1571) 162, 208, 216Johann Albrecht I., Herzog von Mecklenburg (1525–1576 reg. 1547/52–1576) 57, 118, 151, 474, 520, 869, 937, 966Johann Ernst, Herzog von Sachsen-Coburg (1521– 1553, reg. 1541–1553) 447Johann Friedrich (I.), der Großmütige, Kurfürst von Sachsen, ab 1547 Herzog von Sachsen (1503–1554, reg. 1532– 1554) 150, 446, 448, 459Johann Friedrich II., der Mittlere, Herzog zu Sachsen (1529–1595, reg. 1554/55– 1566/7) 447Johannes Chrysostomos (349?–407) 385, 406, 915f, 933Jonas, Christoph (um 1510 – 1582) 709, 720Jonas, Justus d. Ä. (1493–1555) 599Julian Apostata (Flavius Claudius Iulianus), römischer Kaiser (331/32–363, reg. 360/61–363) 506Justinian I. (Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus) (römischer Kaiser) (um 482 – 565, reg. 527–565) 57Karl V., römisch-deutscher Kaiser, König von Spanien (1500–1558, reg. 1516/ 1519– 1556) 25, 149, 163, 435, 459, 658, 660, 711, 903Karlstadt, Andreas Rudolf, gen. Bodenstein (1486–1541) 150f, 153, 160, 161, 180, 748Kasimir IV. Andreas Jagiello, Großfürst von Litauen, König von Polen (1427– 1492, reg. 1440/1447–1492) 117Keller (Cellarius), Andreas (1503–1563) 692Kerinth(os) (um 100 n. Chr.) 161, 506Kirchner, Ambrosius (Drucker) (1560) 869fKlingenbeck, Conrad (1526–1567) 939Knipstro, Johannes (1497–1556) 71Koberger, Johannes (Hans) d. Ä. (Verleger) (um 1454 – 1543) 933Kohl, Hans (Drucker) (um 1500 – 1558/59) 56Kölacher, Anna (ngw. 1564) 240Konstantin I., der Große (Flavius Valerius Constantinus), römischer Kaiser (270/88– 337, reg. 306/324–337) 521, 527, 593, 594Konstantin II. (Flavius Claudius Constantinus), römischer Kaiser (316–340, reg. 337–340) 594Kopernikus, Nikolaus (1473–1543) 4, 25Kopffius, Petrus (Verleger) († 1635) 15Köteritz, Wolf von (1516–1575) 117, 432f, 436, 438Krapp, Hans (1469–1515) 209Krapp, Katharina (1497–1557) 209Kreutzer, Veit (Drucker) († 1578) 205, 212, 656, 665, 674Kreytzen, Christoph von (1512–1578) (Oberburggraf) 942Kreytzen, Johann von (1516–1575) (preuß. Kanzler) 718Kunheim, Erhard von (* um 1530) 474Künhofer, Helene, verehl. Osiander (1519–1545) 25, 433Kyrill, Bischof von Alexandrien (um 375/80 – 444) 184, 576, 578, 579, 580, 582, 626Kyrill, Bischof von Jerusalem (313–386, reg. 351–386) 523Kyros II., der Große, persischer König († 530 v. Chr.) 255Langner (Longinus), Christoph (preuß. Hofprediger 1554/55) 835Langton, Stephen, Erzbischof von Canterbury (um 1150 – 1228) 953Lasius, Christoph (1504–1572) 519Lauterwald, Matthias (1520 – nach 1551) 23, 26, 207, 439, 670, 702, 716, 720Leo X., Bischof von Rom (reg. 1513– 1521) 83, 167, 228Leys, Heinrich 73Leys, Katharina, verehl. Roting († 1573) 73Leys, Kunigunda, verehl. Dietrich (um 1511 – 1579) 73Linck, Wenzeslaus (1483–1547) 202fListrius (Leister), Martin (um 1500 – nach 1556) 59, 61Lott(h)er, Michael, Drucker (1499–1556) 121, 438, 660, 663, 681, 694, 700, 727, 789, 803f, 816, 836, 870, 951Löw, Joachim (Jochim Lewe), Drucker (ngw. 1547–1589) 154, 203, 460Lucius, Jakob d. Ä. (1530–1597) 73Lufft, Hans (Drucker) (um 1495–1584) 28f, 50, 60, 95, 117, 120, 133f, 175, 224, 349, 436, 469f, 515, 517, 655, 699, 715, 723, 726, 789, 818, 823f, 845, 908, 941Lufft, Helene († 1549) 436Lupetina, Baldo (1502–1556) 239Luther, Martin (1483–1546) 3, 5f, 9, 11–13, 15, 24, 73, 83, 88f, 100f, 106, 118f, 122f, 133, 150–153, 156f, 159–162, 163, 165–167, 174–176, 182, 188, 192, 194, 201f, 209f, 212f, 215, 216, 224–230, 235, 239f, 242–244, 250–252, 259, 260–262, 266f, 272f, 298–301, 328, 330f, 352–355, 358–369, 372, 374–381, 384–389, 393, 395, 406, 408, 412, 425, 428f, 431, 440, 448, 452, 459–466, 468, 471, 473, 475, 478, 482f, 484, 500, 507, 508, 519, 523–526, 535, 558, 562, 582, 585, 587, 590, 594f, 597–604, 606, 609–611, 617, 619, 624, 628, 634, 646f, 656, 657–662, 672, 687, 703f, 708, 720, 727, 744–746, 748, 761f, 770, 774, 776–778, 792, 795, 800, 808, 813, 816, 817f, 826, 830, 836, 846f, 870, 873, 886, 900f, 919–922, 925, 932f, 943, 953Magenbuch, Helene (von Mayenbusch), verw. Osiander, verehl. Ruckher (1523 –1597) 25, 433Magenbuch, Johannes (von) (1487–1546) 25, 433Major, Georg (1502–1574) 164, 407, 521, 922Malvenda, Pedro de (um 1505 – nach 1561) 863Mani (216–277) 440Marcian (Flavius Marcianus), oströmischer Kaiser (um 390 – 457, reg. 450–457) 413Margarethe von Anhalt-Zerbst, verehl. Herzogin von Sachsen (1494–1521) 447Maria I., Königin von England (Mary Tudor, gen. Bloody Mary) (1516– 1558, reg. 1553–1558) 55Medick, Christoph († vor/um 1547) 434Meerfeld, Katharina von († 1588) 240Melanchthon, Anna (1522–1546) 209Melanchthon, Georg (1527–1529) 209Melanchthon, Magdalena (1531–1576) 209Melanchthon, Philipp (1497–1560) 5f, 9, 11f, 14f, 26, 69, 70–72, 118, 133, 196, 203, 205, 207–213, 215, 216, 224–230, 238, 240f, 251, 261, 425, 427–429, 431, 436f, 517, 519, 520, 599, 643, 656–659, 662, 687, 691, 718f, 728, 733, 735, 795, 802, 807, 823f, 826, 829, 830, 841, 847, 857, 870, 873, 937, 939, 943, 965, 967Melanchthon, Philipp d. J. (1525–1605) 209Menius, Josias († nach 1564) 438fMenius, Justus (1499–1558) 71, 209, 447, 474, 658Merckel, Georg (Drucker) (ngw. 1552– 1563) 826, 831Minckwitz, Georg von (um 1487 – 1553) 150Mohammed (islam. Religionsgründer) (um 569 – 632) 151, 155, 161, 163, 552, 646Moibanus, Ambrosius (1494–1554) 215Möller, Heinrich (um 1528 – 1567) 438fMontanus siehe BergMoritz, Herzog, ab 1547 Kurfürst von Sachsen (1521–1553, reg. 1541–1553) 149, 209, 446, 459Mörlin, Joachim (1514–1571) 6, 12–15, 71, 115f, 119, 123, 124, 125, 133f, 144, 177, 200f, 203, 426, 431f, 437, 445, 475, 515–521, 531, 549, 581, 592, 648, 670, 699f, 702f, 719, 721, 724f, 728–730, 731, 732, 734f, 789–791, 795, 798f, 818, 824, 867, 869–872, 877, 935f, 938–942, 944–960, 963, 966–968Mörlin, Jodocus (um 1490 – 1550) 518Mörlin, Maximilian (1516–1584) 519Musculus, Andreas (1514–1581) 802Myconius, Friedrich (1490/91–1546) 519Nägelin siehe CarionNestorius (ca. 381 – 451/453; Patriarch von Konstantinopel 428–431) 184, 242, 411–413, 576, 578, 579, 626, 629f, 787, 808, 842Neuber, Ulrich (Drucker) († 1571) 72f, 213, 231, 373, 838, 939Nopp(us), Hieronymus († 1551) 240Nostitz, Kaspar von, preuß. Kammerrat (1500–1588) 701, 787Novesianus (von Neuss), Melchior, Drucker († wohl 1551) 579Ochino, Bernardino (um 1487 – 1564/65) 55Opsinger (Hobsinger), Eva († vor 1558) 240Origenes (um 185/86 – um 253/54) 767Osiander, Agnes, verw. Aurifaber, verehl. Funck (* 1530) 5, 7, 25, 58, 436, 469f, 720Osiander, Andreas (1496/98–1552) passimOsiander, Clara (* 1537) 25Osiander, Elisabeth (* nach 1546) 25Osiander, Katharina, verehl. Besold (*1526) 25Osiander, Katharina (* nach 1538) 25Osiander, Lucas (1534–1604) 25, 719Osiander, Susanne (* nach 1538) 25Osiander, Ursula (* nach 1546) 25Osiander, Veronika, verehl. Freudenhammer (* 1533) 25Otho, Anton (um 1505 – nach 1568) 6Ottheinrich, Herzog und Pfalzgraf von Neuburg, Kurfürst von der Pfalz (1502– 1559, reg. 1522/56–1559) 25Ottmar, Johann (Drucker) († um 1514/1517) 770Packmohr, N. N. (Burggraf) 787Petreius, Johannes (Drucker) (um 1497 – 1550) 55, 507Petri, Adam (Drucker) (1454–1527) 777, 933Petri, Andreas (Drucker) (um 1513 – 1593) 967, 971Petrus Lombardus (1095/1100–1160) 15, 564Pfeffinger, Johann(es) (1493–1573) 164Pflug, Julius von, Bischof von Naumburg-Zeitz (1499–1564, reg. 1541/1547– 1564) 260, 863Philipp I., der Großmütige, Landgraf von Hessen (1504–1567, reg. 1509/18– 1567) 61Philipp I., Herzog von Pommern(-Wolgast) (1515–1560) 520Philipp IV., Graf von Hanau-Lichtenberg (1514– 1590, reg. 1538–1590) 150Photin von Sirmium (1514– 1590, reg. 1538–1590) 632Pico della Mirandola, Giovanni (1463–1494) 3Platon (427–347 v. Chr.) 257Poach, Andreas (1515/6–1585) 6Polentz, Georg von (1478–1550) 125Poliander (Gramann), Johann (1487–1541) 435, 520Pollicarius (Daume), Johannes (um 1515/ 1524 – nach 1569) 71Polykarp v. Smyrna (um 69 – um 155) 157, 761Pontanus, Johannes Jovianus (1429–1503) 751Poppo XII., Graf von Henneberg(-Schleusingen) (1513–1574) 61, 426, 427Preu, Katharina (1508–1537) 25, 433Rapagelan, Stanislaus (um 1485 – 1545) 709fRauschke, Katharina von, verehl. von Venediger (ngw. 1519) 520Reuchlin, Johannes (1455–1522) 3, 24, 208, 215, 691Rhodius siehe RödingerRieger siehe Urbanus RhegiusRödinger (Rhodius), Christian d. Ä. (Drucker) († 1557) 71, 237f, 244, 420, 431, 657, 664, 667, 712, 792, 813Rörer, Georg (1492–1557) 599Röting, Hans (ngw. 1494) 72Roting, Michael (1494–1588) 11, 67, 69–73, 90, 207, 447, 517, 537, 939Runge (Rungius), Jacob (1527–1595) 939Rynmann, Johann (Drucker) († 1522) 770Sabinus (Schuler), Georg (1508–1560) 207, 216, 427f, 710, 720Sachs, Hans (1494–1576) 800Sadoletus, Jacobus (Jacopo Sadoleto) (1477–1547) 228Saur, Michael (ngw. um 1550) 438fScarabäus (Scharnekau), Georg (1505– 1558) 61Schalling, Martin d. J. (1532–1608) 936Schenk, Jakob (1508–1546) 197Schlüsselburg, Conrad (1543–1619) 15Schnell, Johann († 1566) 7, 58fSchnepf, Erhard (1495–1558) 208, 216, 447, 474, 658Schultheiß, Georg (ngw. 1552) 447Schwarzerdt, Georg (1459–1508) 208Schwenckfeldt von Ossig, Caspar (1489– 1561) 687, 862fSciurus siehe auch EichhornSciurus (Eichhorn), Johannes (um 1518 – 1564) 437, 445, 469, 713, 720, 787Seclutianus, Johann (Jan Seklucjan) (um 1510/15 – 1578) 713Sedulius (Caelius Sedulius) († um 450) 767Sedulius Scot(t)us (9. Jhdt.) 767Seitz, Peter d. Ä., Drucker († 1548) 72, 101, 939Sigismund I. der Alte, König von Polen (1467–1548, reg. 1507–1548) 57, 118, 708Sigismund II. August, Großfürst von Litauen, König von Polen (1520–1572, reg. 1529/30/48–1572) 58, 966Skalich (Scaliger), Paul (Pavao Skalić) (1534–1575) 7, 118, 965Sokrates (469–399 v. Chr.) 873Sophia Jagiellonka, Markgräfin von Brandenburg-Ansbach (1464–1512) 117Speratus, Paul (1484–1551) 125, 435, 445, 448, 452, 456, 458–464, 468, 473, 475, 478, 481–483, 490, 499, 508fStancaro, Francesco (um 1501 – 1574) 15, 126, 440, 516, 537, 731, 735Staphylus, Friedrich (1512–1564) 12, 23, 26, 115f, 126, 133f, 212, 435, 515f, 700–702, 710f, 712, 713–719, 721f, 724, 726, 727, 728, 731f, 733, 734, 740, 742, 798Steinbach, Johann († 1566) 58fSti(e)fel, Michael (um 1487 – 1567) 437Stigel, Johann (Pfr. Breslau, ngw. um 1550) 718Stosser, Fabian (ngw. 1550) 439, 670, 716Streicher, Agathe (1520–1581) 862Streicher, Hans Augustin (um 1510 – 1573) 862Strigel, Victorin (1524–1569) 447, 474Stürmer, Gervasius, Drucker (ngw. 1530– 1567) 474Suawe, Bartholomäus (1494–1566) 520Tanner, Bernd (ngw. um 1550) 438fTauler, Johannes (um 1300 – 1361) 703, 770, 774Tertullian (Quintus Septimius Florens Tertullianus, um 160/70 – nach 220) 162, 553, 569Tessmer, Sophia von, verehl. von Venediger (ngw. um 1560) 521Theodosius II., oströmischer Kaiser (401– 450, reg. 408–450) 184, 411Theokrit (um 270 v. Chr.) 949Thomas von Aquin (1224/25–1274) 177Thomas de Vio Caietanus (1469–1534) 83Truchsess, Wilhelm von (ngw. 1553) 789Urbanus Rhegius (Urban Rieger) (1489– 1541) 776, 826, 830, 943Valens (Flavius Valens), römischer Kaiser (328–378, reg. 364/375–378) 527, 529Vannius, Valentin (1495–1567) 692Venediger, Georg von (1519–1574) 115f, 134, 208, 216, 515–518, 520f, 531, 722, 798, 824, 966Venediger, Martin von 520Vogel, Leonhart (ngw. 1519) 870Vogel (Orneus), Matthäus (1519–1591) 58, 867, 869–873, 878, 900, 903, 935, 936f, 943f, 945, 947f, 950, 953f, 956, 958–960, 965Wachter, Georg (Drucker) († 1547) 57Wagner, Bartholomäus (um 1520 – 1571) 445, 720, 787, 842Waldner, Wolfgang († 1583) 71, 517, 869, 871, 877, 936, 938, 939, 943, 948–951, 953f, 957–960Walther, Hans (Drucker) (1500–1560/61) 56Werler, Veit (um 1485 – nach 1522) 72Weidmann, Moritz Georg (Verleger) (1658–1693) 632Weinreich, Hans (Drucker) († 1559/60) 72, 704f, 784Weissenhorn, Alexander (Drucker) († 1570) 507Welack, Matthaeus (Drucker) († 1593) 427Wesling, Andreas († 1577) 439, 720, 722Witzel, Georg (1501–1573) 197Wolfhardt, Bartholomäus (ngw.1556) 61Zenon von Kition (wohl 333/2 – 262/1 v. Chr.) 257Ziegler von Klipphausen, Bernhard (1496–1551/2) 26, 599Zwingli, Huldrych (1484–1531) 3, 83, 109f, 151, 153, 160, 161, 180, 188, 195, 412, 590, 646