Europäische Religionsfrieden Digital
edition published: 2013
language: pol
availability: This file is licensed under the terms of the Creative Commons License CC-BY 4.0 (Attribution 4.0 International) (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)

Confederacio Generalis Varsoviae.

My Rady Koronne, [Auch Rada królewska, bezeichnet seit Ende des 15. Jh. die Mitglieder der Senats.] Duchowne / i Świeckie / i Rycerstwo wszystko / i Stany insze jednej a nierozdzielnej R.P. [Rzeczpospolita] z wielkiej i z małej Polski wielkiego K. Litewskiego, Kijowa, Wołynia, Podlasza z Ziemie Ruskiej, Pruskiej, Pomorskiej, Zmudzkiej, Iflanckiej / i miasta Koronne [Gemeint sind die königlichen Freistädte Danzig, Thorn, Elbing und Riga. Bis auf diese Städte war Polen-Litauen in Woiwodschaften eingeteilt.]. Oznajmujemy wszy[s]tkim wobec ko - mu należy ad perpetuam rei memoriam, iż pod tym niebespiecżnym cżasem / bez Krolá Páná [Verwiesen wird auf das Interim nach dem Tode des polnischen Königs Sigismund August II. 1572] zwierzchniego mieszkając / staraliśmy się o to wszyscy pilnie na zjeździe Warszawskim, jakobyśmy przykładem Przodków swych sami miedzy sobą / pokój, sprawiedliwość, porządek i obronę Rzeczypospolitej zatrzymać i záchowáć mogli. Przetoż statecznym jednostajnym zezwoleniem / i świętym przyrzeczenim sobie to wszyscy spólnie imienim wszystkiej Rzeczypospolitej obiecujemy i obowięzujemy się pod wiarą / poczćiwością i sumnienim naszym.

Naprzód / żadnego rozerwania między sobą nie czynić áni dismembraciej żadnej dopuśćić / jako w jednej nierozdzielnej R.P. ani jedna część bez drugiej Pana sobie obierać ani factione privata z inszym narabiać. Ale podług miejsca i czasu tu naznaczonego zjechać się do gromady Koronnej, i spólnie a spokojnie ten Act Electionis, podług wolej Bożej do skutku słusznego przywieść, a inaczej na żadney pana niepozwalać / jedno z takową pewną a mianowitą umową. Iż nam pierwej Prawa wszystkie / Przywileje / i wolności nasze które są / i które mu podamy post Electionem poprzysiąc ma. A mianowicie to poprzysiąc / pokój pospolity miedzy rozerwanymi i róznymi ludźmi w wierze y w nabożeństwie zachowywać, i nas za Granicę Koronną nigdy nie ciągnąć żadnym obyczajem, ani prośbą Królewską swą, ani solucione quinque Marcarum super hastam, ani ruszenia pospolitego bez Uchwały Sejmowej czynić.

Przetoż powstać przeciwko każdemu takiemu obiecujemy, kto by albo miejsca i czasy inne do Elekcyjej sobie obierał i składał albo tumultować na Elekcyjej chciał / abo lud służebny privatim przyjmował albo Elekcyjej onej zgodnie od wszytkich concluſę sprzeciwiać się śmiał. A iż w Rzeczypospolitej naszej jest dissidium niemałe in cauſa Religionis Chriſtianae, zabiegając temu: aby się z tej przyczyny miedzy ludźmi sedycja jaka szkodliwa nie wszczęła, którą po inszych Królestwach jaśnie widziemy, obiecujemy to sobie spólnie, pro nobis et successoribus nostris in perpetuum sub vinculo iuramenti, fide, honore, et conscienciis nostris, iż którzy jestechmy dissidentes de religione pokój miedzy sobą zachować, a dla różnej wiary i odmiany w Kościelech, krwie nie przelewać, ani się penować / confiscatione bonorum, poczciwością / carceribus, et - lio, i zwierzchności żadnej ani urzędowi do takowego progressu żadnym sposobem nie pomagać: i owszem gdzie by ją kto przelewać chciał / ex ista causa zastawiać się o to wszyscy będziem powinni, choćby też za pretekstem dekretu / albo za postępkiem jakim sądowym kto to czynić chciał.

Wszakże przez tę Konfederacyją naszę zwierzchności żadnej nad poddanymi ich, tak Panów Duchownych, jako i Świeckich nie derogujemy, i posłuszeństwa żadnego poddanych przeciwko Panom ich nie psujemy : i owszem jeśliby takowa licencyja gdzie była ſub praetextu religionis, tedy jako zawsze było / będzie wolno i teraz każdemu panu Poddanego swego nieposłusznego tam in Spiritualibus quam in Secularibus, podług rozumienia swego skarać. Aby wszystki beneficia iurispatronatus Regii Praelaturarum Ecclesiasticarum, jako Arcybiskupstw Biskupstw i inszych wszelakich beneficyj były dawane nie inszym jedno Rzymskiego Kośćioła Klerykom indigenis Polonis iuxta statutum. A beneficyja Kośćiołów Greckich [Ämter der Orthodoxen Kirche] / ludziom tejże Greckiej wiary dawane być mają. [Orthodoxer Glaube]

A iż to do pokojów wiele należy, aby differencyje inter status hamowane były, a miedzy stanem Duchownym i Świeckim jest niemała differencia de rebus polliticis temporalibus, obiecujemy wszystki ty miedzy sobą componere na blisko przyszłym Sejmie Electionis. Sprawiedliwości porządek taki w mocy zachowujemy, jaki sobie które Województwo [Die Woiwodschaften stellen die Verwaltungsgliederung der Rzeczpospolita dar.] doma spólnie postanowiło, albo jeszcze postanowi zgodnie, także i około obrony potrzebnej Zamków pogranicznych.

Któżkolwiek się komu o pewny dług zapisał / i do Grodu firma inscriptione odpowiedać się poddał dobrowolnie, bądź przed śmiercią albo inż i po śmierci Królewskiej, takowy każdy podług zapisu swego niechaj progressum juris usitatum cierpi. A Panowie Starostowie [Starosta ist ein königlicher Verwaltungsbeamter.] będą powinni vigore huius generalis confederationis, sine omni dilatione iuxta usitatam formam sądzić odprawować i egzekwować takowe Kausy oprócz tych Województw [Verwaltungsgliederung der Rzeczpospolita.], które sobie formam sprawiedliwości i Egzekucyjej specialem postanowili sub interregno, abo jeszcze postanowić mają.

Inscriptiones wszelakie et refignaciones bonorum perpetuas coram au - thenticis actis factas et fiendas sub interregno spólnem tej Konfederacyjej zezwoleniem umacniamy, aby subinterregno począwszy od dnia śmierci Królewskiej nikomu in progressibus juris fatalia, álbo praescriptio nie szkodziła na potym do sprawiedliwości jego.

Także którzy mieli terminum brania pieniędzy na przeszłe Gody, abo na Nowe lato, abo na jaki czas już przeszły, ci wszyscy aby byli po - winni brać swe pieniądze na pierwsze sądy dali Pan Bóg po obraniu nowego Króla, albo na pierwsze leżenie Ksiąg.

Obiecujemy też to sobie / że na Electją [Verweis auf den Wahlsejm, auf welchem die Wahlkapitulation ausgearbeitet werden sollte.] naznaczoną jadąc, i na miejscu będący, i do domu się rozjeżdżając, gwałtu żadnego ludziom, i sami miedzy sobą czynić nie będziemy.

Ty wszystki rzeczy obiecujem sobie, i na potomki swe chować statecznie i trzymać sub fide, honore, et conscienciis nostris. A kto by się temu sprzeciwiać chciał, i pokój a porządek pospolity psować, contra talem omnes consurgemus in eius destructionem. A dla lepszej pewności tych wszystkich opisanych rzeczy przyłożyliśmy Pieczęci swe do tego, i rękoma własnymi podpisali. Actum Varschoviae in Conventione Re - gni Generali, vigesima octava Mensis Januarij. Anno Domini Millesimo Quingentesimo Septuagesimo Tertio.